Czwartek, 26 październik 2017 r.
Ewarysta, Lucyny, Lutosławy
wyszukaj na stronie:   
You need to upgrade your Flash Player This is replaced by the Flash content.
Coraz bardziej wzrastać w łasce oto cel życia naszego. A prowadzi nas „Łaski pełna” Maryja.

bł. S.W. Frelichowski
1% podatku dla Caritas Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego ORDYNARIAT POLOWY WP na FACEBOOK
Archiwum
2015-06-24
Śledziewski Piotr ks. mjr (1884-1950)

Ks. mjr Piotr Śledziewski – kapłan diecezji sejneńskiej (od 1925 r. diecezja łomżyńska), kapelan Wojska Polskiego, odznaczony Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości oraz Srebrnym Wawrzynem Akademickim.

Główny okres życia i działalności tego zapomnianego dzisiaj aczkolwiek niezwykłego kapłana związany był z Wilnem. To właśnie nad Wilię przybył jako kapelan wojskowy i z czasem stał się jednym z czołowych znawców baroku wileńskiego. Coraz częściej i coraz energiczniej zabierał głos w sprawach artystycznych i konserwatorskich dotyczących starego Wilna. Występował również przed mikrofonem polskiego radia. „Należał do ciekawszych ludzi ówczesnego Wilna. Któż go nie znał! Wysoki, szczupły, z potężnym nosem i szpakowatą czupryną, zamaszysty w ruchach przechadzał się stale ulicami miasta szybkimi krokami. Widywano go rzadko w sutannie. Najchętniej przebierał się w czarną, do kolan sięgającą czamarkę lub wojskowy mundur”. Warto zatem pochylić się nad biografią tego niezwykłego kapłana, który „w całym swym życiu ukochał sztukę, jej ideałami żył i dla niej ofiarnie pracował”.

Urodził się dnia 6 lipca 1884 r. we wsi Gatne Stare (powiat augustowski, gubernia suwalska). Jego rodzicami byli: Jan, sędzia gminny, oraz Weronika z domu Stefanowska, zamieszkali w Augustowie. Po ukończeniu gimnazjum rządowego w Augustowie, rozpoczął naukę w Seminarium Duchownym w Sejnach: 1902-1904 (studia filozoficzne), 1904-1907 (studia teologiczne). Dnia 7 lipca 1907 przyjął święcenia kapłańskie. Zaraz po nich, został skierowany jako wikariusz do parafii w Lachowie oraz Tykocinie. W tym czasie działał aktywnie na polu uświadamiania umysłowego powierzonych mu ludzi: zakłada m.in. bibliotekę, propagując tym samym czytelnictwo wśród młodzieży natomiast wśród starszych rozwija zainteresowanie zawodowymi przedmiotami kultury rolnej i hodowlanej. Szerzył również wśród swoich parafian idee ruchu abstynenckiego. Podejmowane przez niego działania nie znalazły przychylności u przedstawicieli policji carskiej, czego skutkiem stał się wyjazd ks. Śledziewskiego do Krakowa.

W latach 1910/11-1913/14 był studentem nadzwyczajnym na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na podstawie rozprawy „O tzw. infule świętego Stanisława w skarbcu katedry krakowskiej na Wawelu” uzyskał stopień naukowy doktora filozofii (w zakresie historii sztuki). Promotorem pracy był prof. Julian Pagaczewski, krakowski historyk sztuki oraz profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tytuł doktorski otrzymał jednak dopiero w 1932 r.

O jego zamiłowaniu do sztuki świadczy również fakt, iż w latach 1914-1918 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Architektury. Zapewne studia te przyczyniły się do powierzenia mu stanowiska konserwatora sztuki najpierw w Łomży (od dnia 1 czerwca 1919 r.) a później, od dnia 8 maja 1920 r. również w Urzędzie Konserwatorskim w Białymstoku. W tym czasie był także wykładowcą historii sztuki w seminarium łomżyńskim (1919-1920). To właśnie na ks. Śledziewskim spoczywała w pierwszych latach powojennych odpowiedzialność za wszelkie inwestycje remontowo-budowlane w kościołach oraz obiektach sakralnych na wspomnianych powyżej terenach.

Następny okres życia ks. Śledziewskiego to służba na rzecz żołnierza polskiego. Do Wojska Polskiego jako kapelan został przyjęty w 1923 r. Z dniem 1 lipca 1924 r. został przemianowany na oficera zawodowego w korpusie duchowieństwa wojskowego ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. Początkowo był kapelanem pomocniczym w parafii wojskowej w Suwałkach (1924-1925), następnie został mianowany kapelanem Więzienia Śledczego w Wilnie (rejon duszpasterski Wilno, DOK Nr III Grodno). W 1926 r. obejmuje stanowisko kapelana garnizonu Wilno (kościół św. Ducha). Po czterech latach w 1930 r. zostaje kapelanem brygady Korpusu Ochrony Pogranicza „Wilno”. W 1934 r. jako administrator obejmuje parafię wojskową w Wilnie (kościół św. Ignacego w Wilnie). Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z dniem 1 stycznia 1934 r. otrzymał stopień starszego kapelana – majora (z 2. lokatą). Tuż przed wybuchem II wojny światowej przechodzi w stan spoczynku. W okresie okupacji działa na terenie Wilna w lokalnych strukturach Armii Krajowej.

Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r. oraz w nowej sytuacji politycznej, gdzie Wilno nie jest już częścią Polski, ks. Śledziewski zostaje naczelnikiem Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku. Swoje obowiązki pełnił do 1947 r. Podczas przewodniczenia wydziałowi konserwatorskiemu został dnia 3 lutego 1946 r. członkiem rzeczywistym Oddziału Białostockiego Związku Polskich Artystów Plastyków.

Pobyt ks. Śledziewskiego w Białymstoku nie trwał jednak długo. Postanowił przenieść się do Wrocławia, gdzie znów zajął się pracą, która była związana z jego życiową pasją. Na polecenie ks. Karola Milika (administratora apostolskiego Dolnego Śląska) ks. Śledziewski przygotowywał wówczas pierwszą powojenną wystawę najcenniejszych dzieł śląskiej sztuki sakralnej, przede wszystkim gotyckiej i renesansowej. Dla zwiedzających została ona otwarta dnia 16 lipca 1948 r. Data ta jest uważana za początek działania wrocławskiego Muzeum Archidiecezjalnego w powojennej rzeczywistości. Tym samym ks. Śledziewski został mianowany dyrektorem Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Podobnie jak kiedyś, podjął wykłady z historii sztuki w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych oraz w Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu.

Zmarł 8 grudnia 1950 r. Został pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida.

W dotychczasowych opracowaniach dotyczących ks. Śledziewskiego nie pojawiały się  informacje, że należał on do wybitnych przedstawicieli fotografii polskiej okresu międzywojennego. Należał do tzw. wileńskiej szkoły fotografii, która ukierunkowana była na techniki bromowe. Ks. Śledziewski należał m.in. do Fotoklubu Wileńskiego, którego głównie zadanie sprowadzało się do „krzewienia w drodze towarzyskiego obcowania pracy artystycznej o jak najwyższym poziomie i jej zbiorowe manifestowanie na wystawach i w wydawnictwach krajowych i zagranicznych”. W tym kontekście warto wspomnieć, iż ks. Śledziewski zadebiutował na XI Wystawie Fotografii Artystycznej we Lwowie, prezentując wraz z innymi wileńskimi fotografikami, swoje prace. Od 1931 r. należał również do grona członków Fotoklubu Polskiego, założonego m.in. przez Jana Bułhaka (kierującego Zakładem Fotografii Artystycznej Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie), jednego z najbardziej wpływowych postaci fotografii polskiej. Ks. Śledziewski będąc jednocześnie historykiem sztuki miał własne spojrzenie na pojawiające się w fotografii nowe zjawiska i był krytyczny wobec idei wyrażanych przez samego Bułhaka. Swój sposób pojmowania fotografii zaprezentował w wywiadzie jakiego udzielił „Słowu” w 1937 r. pt.: „Walka o nowy styl w fotografice”.

Jego prace z zakresu fotografii można podzielić na kilka bloków:
I. Zastosowanie fotografii (Fotografia a kinematografia)
- Fotografia a kino, „Fotograf Polski” 1928, z. 3, s. 55-57

II. Organizacja fotografii
A. (wystawy krajowe)
- I Wystawa Wrocławskiego Towarzystwa Fotograficznego, „Świat Fotografii” 1948, z. 10, s. 10-11;
B. Przyczynki biograficzne do postaci polskich;
- wspólnie z Stanisławem Turskim: Jan Bułhak. Trzydziestolecie pracy artystycznej. Trente ans d’activité artistique, Wilno 1936 (Fotoklub Wileński) oraz „Przegląd Fotograficzny”;
- Pamięci Mistrza Jana Bułhaka, „Świat Fotografii” 1950, z. 15, s. 10-11.

III. Estetyka fotografii
A. Proces twórczy;
- O twórczość w fotografice, „Almanach Fotografiki Wileńskiej” 1931, s. 32-37.
B. Kompozycja:
- Kompozycja geometryczna obrazu fotograficznego, „Przegląd Fotograficzny” 1936, z. 1, s. 9-10;
- Kompozycyjne chwyty, „Przegląd Fotograficzny” 1936, z. 2, s. 27-30.

IV. Chemia procesów fotograficznych
- recenzja książki: J. E. Kwaśniewski, Recepty fotograficzne, Poznań 1938, ss. 48

[w: „Przegląd Fotograficzny” 1939, z. 4, s. 73-74];
- recenzja książki: J. Świtkowski, Powiększanie, Poznań 1938, ss. 45 [w: „Przegląd Fotograficzny” 1939, z. 4,s. 73-74].

V. Technika zdjęciowa
A. Fotografia odblasków:
- recenzja książki: T. Cyprian, Fotografowanie na śniegu. Poradnik fotograficzny, Poznań 1937, ss. 47 [w: „Przegląd Fotograficzny” 1939, z. 4,s. 73-74].
B. Fotografia przy sztucznym świetle:
- recenzja książki: T. Cyprian, Fotografowanie przy sztucznym świetle. Poradnik fotograficzny,  Poznań 1936, ss. 48 [w: „Przegląd Fotograficzny” 1939, z. 4,s. 73-74].
C. Fotografia jako dokument:
- artykuł: I. Czy fotografia jest dokładną kopią natury, a jeśli nie jest… II. Co z tego wynika?, w: „Przegląd Fotograficzny” 1939, z. 1, s. 1-6.

D. Fotomontaż:
- artykuł: Bronię fotomontażu, w: „Fotograf Polski” 1939, z. 4, s. 53-57;
- artykuł: Nawołuję do fotomontażu, w: „Świat Fotografii” 1950, z. 17, s. 17-20.
E. Fotografia sportowa:
-recenzja książki: A. M. Wieczorek, Fotografowanie na nartach. Poradnik fotograficzny, Poznań 1938, ss. 48 [w: „Przegląd Fotograficzny” 1939, z. 4,s. 73-74].

W 2009 r. dla uczczenia tego wybitnego kapłana Dom Pracy Twórczej w Wigrach (Galeria Fotografii im. Edwarda Hartwiga) zorganizował wystawę jego fotografii „Ks. Piotr Śledziewski – fotografie ze zbiorów Związku Polskich Artystów Fotografików”. Wystawa była otwarta od kwietnia do czerwca 2009 r.

ks. Michał Ceglarek
ORDYNARIAT-FB
Nasza Służba 18/2017
Informator
Diecezji Polowej

Copyright © Kuria Polowa WP 2004 - 2017
ul. Tokarzewskiego-Karaszewicza 4; 00-911 Warszawa 62
tel. c. (0-22) 826-05-68; w. 261-87-31-93; fax c. (0-22) 826-93-37
e-mail: opwp@ron.mil.pl;